15 Kasım 2010 Pazartesi

Spartaküs: Tarihin İlk Köle Kahramanı

Başlangıçta sadece bir köleydi. Egemenlik hakları ellerinden zorla alınmış, sıradan bir köle...  Ama liderlik özellikleri onu günümüzde de bilinen bir efsane haline getirdi. Beraberindeki 77 köleyle Roma'ya başkaldırdı. Ve bu başkaldırı birkaç yıl boyunca düşmanlarının yüreğine korku saldı...


Vezüv Yanardağı - Napoli
  Trakyalı Spartaküs, Roma Ordusu'dan kaçtığı için yakalanıp, köle olarak Quintus Lentulus Batiatus'a satılmıştır. Ama esareti uzun sürmeyecektir. M.Ö 73'te Capua'daki Gladyatör Okulu'ndan 77 arkadaşıyla birlikte isyan ederek kaçar. (Kaçmadan önce de Efendileri Batiatus, muhafızlar ve orada bulunan soyluları öldürürler.) Vezüv Yanardağı'na sığınan isyancılar,  Roma Ordusu'nun yanardağın çevresini kuşatması üzerine bir plan yaparlar. Plana göre; bir uçurumdan aşağıya inecekler ve Romalıları atlatacaklardır. İşler istedikleri gibi gider ve kurtulmayı başarırlar.

Spartaküs'ün kaçak grubu gün geçtikçe kalabalıklaşır. Hatta aralarına katılan yeni gladyatör ve kölelerle birlikte sayıları yüz bine yaklaşmıştır. Lucania'ya doğru ilerleyen Spartaküs, Publius Varinius'la yaptığı savaştan galip ayrılarak, Thuria ile Metapontion kentlerini yağmalar. Böylece Güney İtalya'ya hakim olmuşlardır.

Bunun üzerine içteki büyük tehlikenin farkına varan Roma Senatosu M.Ö 72'de üst düzey iki yöneticisini ordularıyla beraber Spartaküs'ün topraklarına gönderir. Ama sonuç alınamadığı gibi Spartaküs ordusuyla Kuzey'e; Alpler'e doğru harekete geçer. Eğer Alpler'e gitmeyi başarırlarsa ellerinden kaçacaklardır. Cisalpina Galya valisi de onu durdurmayı dener ancak başarılı olamaz.

Artık güvende yaşayabilecekleri Alpler'e gidebileceklerdir. Ama hiç kimse İtalya'dan ayrılmak istemediğinden, Spartaküs güneye; Lucania'ya geri dönmek zorunda kalır. Bu geri dönüşün sonucu hiç de iyi olmayacaktır. Çünkü onları bekleyen birileri vardır; Marcus Licinius Crassus ve ordusu...

İlk yenilgisini Crassus'un ordusundan tadan köle ordusunun lideri Spartaküs, Messina'ya çekilir. Önceden kendilerini Sicilya'ya götürmeleri için söz aldıkları korsanlar sözlerinde durmayınca, gerideki Crassus onlara yetişerek çevrelerini kuşatır. Spartaküs ise kuşatmayı yarmayı başararak geri çekilir.


Umutlar yavaş yavaş tükenir. Her şey kölelerin aleyhinedir. M.Ö. 71'de yapılan savaşta yaklaşık 6000 kişiyi tutsak alan Crassus, her birini Appia Yolu boyunca çarmıha gerdirir. (Ki söz konusu yolun uzunluğu aşağı yukarı 600 kilometredir.)

Spartaküs da çarmıha gerilerek öldürülmüş olsa da sevenleri onu kalplerinde yaşatarak bir efsane haline getirir. O kadar ki; Spartaküs'ün cesedinin asla bulunamadığı, tanrıların o çarmığa gerilmeden önce ruhunu göğe yükselttikleri gibi söylentiler halk arasında yayılmıştır.

Sınıf çatışmalarından doğan zengin-fakir/soylu-soysuz ayrımcılığına karşı başlattığı bu isyanın mimarı asla unutulmayacak gibi gözüküyor...

Popüler kültürde Spartaküs:
Spartaküs hakkında her geçen gün yeni kitaplar yazılıyor, film ve diziler çekiliyor. Bunlardan en çok bilinenleri 1960 yapımı ve kahramanımızın adını taşıyan film ile 2010 yapımı  Spartacus: Blood and Sand(Kan ve Kum). Birçoğunuz Spartacus: Blood and Sand'i duymuşsunuzdur. Henüz izlemediyseniz, 13 bölümden oluşan ilk sezonu 2-3 günde bitiren biri olarak, başrolünde Andy Whitfield'in oynadığı bu diziyi sakın kaçırmayın derim. Ancak sizlere üzücü bir haberim var. Başrol oyuncusu Andy Whitfield kanser hastalığı nüksettiğinden ne yazık ki; yeni sezonun kadrosunda yer almayacak. Umarım en kısa zamanda iyileşir ve çok yakıştığını düşündüğüm rolüne geri döner...


                     Yazıda adı geçen önemli yer ve kişiler:
Marcus Licinius Crassus: Döneminin en zenginlerinden biri olmasına rağmen askeri başarılarla anılmak istemiştir. Köle isyanını bastıran Crassus, Suriye'de savaşırken öldürülmüştür. (M.Ö 115-M.Ö 53)
Quintus Lentulus Batiatus: Capua'da bulunan ve Spartaküs'ün de yetiştiği okulun sahibi. Köle ayaklanmasında birçok soylu ve muhafızlarıyla birlikte öldürülmüştür.
Vezüv Yanardağı: Napoli'nin doğusunda bulunan, 1280 metre yüksekliğe sahip aktif yanardağ.

2 yorum:

Ahmet dedi ki...

Bu adam benim idolüm :) :)

Onur Kaplan dedi ki...

Spartaküs benim en sevdiğim komutanlar ve kahramanlar listemde bulunuyor.Hem de ilk 20'de.Bunun sebebi ve Spartaküs'ü sevmemin nedenleri;
77 kişi ile kölelikten kaçıp Vezüv Yanardağı'na sığınarak oraya gelen askerleri şaşırtarak firar etmesidir.Ve daha sonra 100.000'e ulaşan köle-gladyatör (gladyatörler de köledir) ordusu ile Romalı generalleri yenip şehirleri yağmalamasıdır.Bu zor bir şeydir.Çünkü köle bir ordu ile Romalı generalleri yenip şehirleri yağmalamak büyük başarıdır.Bu nedenle Spartaküs'e büyük bir saygı besliyorum.İyi akşamlar.

Saygılarımla Onur Kaplan