8 Eylül 2010 Çarşamba

İlk Klon Memeli Canlı Dolly ve Klonlamanın Tarihçesi:




Adını Amerikalı şarkıcı Dolly Parton'dan alan Dolly, 1997 yılında dünyaya ilk klon memeli canlı diye duyuruldu. O günden sonra klon canlı sayısında artış yaşandı. Peki biz bu konuyla ilgili ne biliyoruz. İşte Dolly ve klonlamanın tarihçesi...






 1997 şubatında İskoçya'nın Edinburgh şehrindeki Roslin Enstitüsü'nden Ian Wilmut ve arkadaşları, 1996 yılında ilk klon koyunun dünyaya geldiğini açıkladılar. Bu konuyu açıklamak için bir sene beklenmesinin nedeni; ''Dolly'' isimli koyunun gelişiminin normal olup, olmadığından emin olmak istemeleriydi. Yetişkin bir memeli canlının DNA'sının, yeni ama aynı zamanda onunla eş bir canlı yaratmada Dolly ilk örnekti. Bu tarihten sonra birçok ilerleme kateden bilim insanları koyunun yanısıra keçi, kedi, fare, inek, maymun gibi canlıları da klonlamayı başardılar.
 
       Aslında canlıların klonlanabileceği 1952 yılında iribaşlarla kanıtlanmıştı. Araştırmacı Robert Briggs ve Thomas King bir iribaş embriyosundaki hücreleri kullanıp, tıpatıp aynısını yarattılar. ''Çekirdek aktarımı'' olarak adlandırılan yöntemleri çok hücrelileri klonlamak için kullanılan deneylerin protipiydi.
 
   1970'de John Gurdon, yetişkin bir kurbağanın deri hücresinden aldığı çekirdeği, hücre çekirdeği yok edilmiş döllenmiş yumurta hücresine aktardı. Bu hücrenin gelişimi sırasında ortaya çıkan iribaş, çekirdeğin alındığı kurbağayla aynı genetik yapıya sahipti. İribaşlar her ne kadar gelişimlerini tamamlayamadan öldülerse de bu yöntem daha sonraki deneyler için örnek teşkil ediyordu.

   Yine 1970'li yıllarda fare, koyun, inek gibi canlıların embriyoları kopyalanabiliyordu. Bu deneylerde embriyolar eş parçalara bölünüyor ve tek yumurta ikizleri oluşturuyorlardı. (Yani klon değil)
    O dönemde yetişkin hücreler özelleştikten sonra rollerinin asla değiştirilemeyeceği, emriyo aşamasına döndürülemeyeceği düşüncesi yaygındı.
   Gurdon'un kurbağalar üzerindeki çalışmalarının memeli canlıların klonu üzerinde de etkili olduğu ancak 1996'da Dolly'yle kanıtlanabildi. ''Bedensel hücre çekirdeği aktarımı'' yöntemiyle, altı yaşındaki bir koyundan alınan beden hücresi yeni bir canlı yaratmak için kullanıldı.




Canlı Klonlamak Kolay mı?..

Bilim insanları hala Bedensel hücre çekirdeği aktarımını tam anlamıyla kavrayabilmiş değil. Bu da başarılı klon şansını azaltıyor. Klonlanan her canlı, yüzlerce hatalı denemeden sonra ortaya çıkıyor. Son araştırmalara göre başarılı klonlama ihtimali (inanmakta zorlanacaksınız, ama doğru) %3. Dolly 277 başarısız deneyden sonra ortaya çıkmıştı. O zamandan beri klonların başarı şansında artış yok.

              

Klon Canlıların Sağlığı:

   Sağlıklı görünen klon canlıların bile genlerinde ciddi anormalliklere rastlanmıştır. Örneğin; Dolly'nin küçük yaşta -yaşlanmaya bağlı görülen- eklem iltihaplanmasına yakalanması biyolojik yaşının kronolojik yaşından çok daha fazla olduğunu ortaya koymuştur. Klon canlıların normale göre daha hızlı yaşlandıkları da bu ve benzeri olaylar neticesinde anlaşılmıştır.

Hiç yorum yok: