12 Şubat 2010 Cuma

Tarihimizi Değiştiren İmparator: Timur



Yaptığı fetihlerle tarihimizde derin yer kaplamış olan Timur'u tanıyalım...

Baba tarafı Moğol, anne tarafı ise Türk olan Timur, bu yüzden 'Han' ünvanının yerine 'Emir' ünvanını kullanmıştır. Ayrıca Cengiz Han soyundan geldiği için 'Gurkani' de denildiği olmuştur.

1369-1405 yılları arasında yaptığı seferlerle, Harezm, Doğu Türkistan, İran, Azerbaycan, Hindistan Delhi Sultanlığı, Irak, Suriye, Altın Orda Devleti ve Osmanlı Devleti'nin de içinde bulunduğu geniş topraklara sahip olmuştur.

Ancak fetihlerinin sonuçları , Türk tarihini olumsuz yönde etkilemiştir.

Altın Orda Devleti:
Altın Orda Devleti Karadeniz'in kuzeyiyle Hazar Devleti civarlarında kurulmuştur. Güçlü bir devletken Moskova Knezlikleri(prenslik)nin güçlenip Karadeniz'e inmesine engel olan Altın Orda Devleti Timur'un(Çağatay Hanlığı) düzenlediği seferler sonucu 1391'de yıkılmıştır. Bu devletin yıkılmasının ardından bölgede siyasal düzen bozulmuştur. Ayrıca Moskova Knezlikleri de güçlenmeye başlamıştır.
14.. yüzyıldan itibaren Rusların Kafkaslar ve Kıpçak Bozkırları'na doğru yayılması da bunun sebebidir.

Ankara Savaşı: (28 Temmuz 1402)


Nedenleri:
  • Timur'un, Çin'e sefer düzenleyeceği için arkasında güçlü bir devlet bırakmak istememesi.
  • Yıldırım (I.) Beyazıt ve Timur arasındaki hakaret dolu yazışmalar.
  • Timur'un Osmanlı hakimiyetindeki Sivas'a gidip, herkesi 'kan dökmeyeceğine' inandırmasının ardından Sivas halkının çoğunu 'boğarak' öldürtmesi ve bazı kişileri esir olarak ülkesine götürmesi.
  • İki hükümdarın cihan hakimiyeti düşüncesi.
  • Timur'dan kaçan Karakoyunlu Hükümdarı Kara Yusuf ve Bağdat Hükümdarı Ahmet Celayir'in Osmanlı'ya , Yıldırım'ın ele geçirdiği beyliklerin beylerinin de Timur'a sığınması.
Savaşı Timur Devleti'nin kazanmasının nedenleri:

  • Timur ordusunda asker sayısının fazla olup, zırhlı süvari ve fillerin bulunması.
  • Osmanlı ordusundaki bazı birliklerin(Karatatarlar ve beylikler) savaş esnasında Timur tarafına geçmesi.
  • Timur'un propagandası: ''Müslüman askerlere karşı Hıristiyan asker (devşirme sistemi) savaştırıyor.'' demesi.
Sonuçları:
  • Anadolu'da ekonomik, sosyal ve siyasal düzen bozuldu.
  • İstanbul'un fethi gecikti.
  • Akkoyunlular Osmanlı için sorun haline geldi.
  • Yıldırım Beyazıt Timur'a esir düştü. Ve esaret altında hayata veda etti.
  • Timur Osmanlı'nın fethederek siyasal birliği sağladığı beyliklerin beylerine topraklarını geri verdi.
  • Ayrıca Osmanlı'nın kalan topraklarını şehzadeler Süleyman, Musa, İsa ve Mehmet Çelebi arasında paylaştırdı.
  • 11 yıl boyunca taht mücadeleleri ile sürecek olan Fetret Devri başladı.
  • Osmanlı Devleti yıkılma tehikesi geçirdi.
Timur Ankara Savaşı'ndan sonra ülkesindeki karışıklıklar yüzünden Anadolu'da fazla kalamadı.
1405 yılında en büyük hayali olan Çin Seferi'ndeyken ölen Timur'un ölümünün ardından devleti oğlu ve torunları arasında paylaşıldı. Devlet 1507 yılında Özbekler'in istilasına uğrayarak yıkılmıştır.

5 yorum:

Halil dedi ki...

Bu adam olmasa belki de dünya çok farklı bir yer olacaktı...

Onur Kaplan dedi ki...

Bildiğimiz üzere Timurlenk Moğol soyundan geliyor.Zaten Moğolların en bilinidik özelliği biz Türkler gibi (eskide kaldı malesef) doğduğu andan itibaren asker olarak yetiştirilirdi.Cengiz Han'ın üstün taktikleri torunlarından Timurlenk'in de kanına işlemiş olmalı ki Moğolların bozkırlarda kullandığı eski turan taktiği yerine ağır bir orduyla Ankara Savaşı'nı kazanacak kadar ileri bir zekaya sahipmiş.Ama Yıldırım Beyazid'i de unutmamak gerekir.Adı üstünde zaten hızlı ve çabuk taktikleri ile ün yapmış bir komutan 200.000 kadar ağır bir ordunun karşısına 60.000 kadar bir ordu ile çıkması büyük bir cesaret örneğidir.Ama yaptığı bir hata her savaşta olduğu gibi mağlubiyet ile sonuçlandı.Eğer Ankara Savaşı olmasaydı ancak Timurlenk Osmanlı Devleti ile dostluklar kurup fetihlerini doğuya çevirseydi:
1-)Yıldırım Beyazid Timurlenk ile karşılaşmak için İstanbul kuşatmasını kaldırmıştır.Büyük bir ihtimalle kuşatmayı kaldırmasa idi İstanbul ele geçirilebilirdi.Bu nedenle Osmanlı Devleti Fatih Sultan Mehmed'e kadar takıldıkları İstanbul engelini 100 yıl kadar önce aşabilir ve 1453 yılında Viyana'da olabilirdi.
2-)Timurlenk fetihlerini Doğuya doğru genişletir ve oradaki şehirleri ele geçirerek Asya'nın eskisi gibi Türk yurdu olmasını sağlayabilirdi.Mezopotamya'dan Sarı Denize kadar kurulabilecek bir imparatorluk 100 yıl kadar ayakta durabilse bile tamamen Türkleşmesini sağlayacaktı.Öyle ki Asya kıtasında Türk birliği olabilecek ve Avrupa'ya karşı birlikte hareket ederek Avrupa'yı da ele geçirebilecektik.Hatta Amerika'yı bile bizler keşfedicektik.Son kısım biraz saçma oldu ama bana kalırsa Ankara SAvaşı'nın Dünya Tarihi'ni nasıl değiştirdiğini sizlere göstermiş oldum.İyi tarihler... Onur Kaplan,İzmir,1996 (bu yazının tarihi:12.12.2010 Yakın Çağ ;) )

Kültürel Güncel dedi ki...

Merhaba Onur Kaplan, yorumunuz için teşekkürler.

Ankara Savaşı yaşanmamış olsaydı, dediklerinize yakın şeyler olması muhtemeldi...

Tabii eğer, Eski Türkler'deki ''yeryüzüne Tanrı tarafından gönderilen tek bir hakan hükmeder'' inancı ve iki hükümdarın(Yıldırım ve Timur) birbirlerine ağır hakaretler içeren mektuplar yollayarak kendi egemenliklerini kabul ettirme arzuları olmasaydı...

İyi Günler!..

Onur Kaplan dedi ki...

Ben teşekkür ederim.Benim gibi tarihe meraklı insanları bilgilendirmeyi ve konu hakkında tartışmayı seviyorum.Bu tür yazıları her zaman takip edeceğim...Ama sizden ricam bu tür konular hakkında bilgilendirilmem.Ben internetten sizin kadar anlamam.Bu siteye bende tartışmalar sunabilirmiyim?
iyi günler...

Kültürel Güncel dedi ki...

Bu blogdaki tüm yazılar bana ait... Tabii isteyenler konu önerilerini ve konu hakkındaki düşüncelerini e-posta yoluyla bana bildirebilir.
(E-posta adresim: kulturelguncel@windowslive.com)